Om een muziekinstrument te leren bespelen gaan kinderen traditioneel naar de muziekschool. In het prille begin krijgen ze dan algemene muzikale vorming AMV. De muzikale loopbaan van veel kinderen begint dan met klokkenspel of blokfluit. Een belangrijk onderdeel van muziekles is het leren lezen van noten. Voor veel kinderen is dat ook de plaats waar de muzikale vorming eindigt. Hoe kan dat?

Misschien dat het goed is om eens te kijken naar bijvoorbeeld het leren van taal. Wanneer we kijken naar de taalontwikkeling bij kinderen, dan zien we dat het leren lezen pas komt als de kinderen hun eigen moedertaal al behoorlijk machtig zijn. Pas op school begint de taal in geschreven vorm voor veel kinderen een betekenis te krijgen. Dit voorbeeld spreekt mij aan en inspireert mij bij het muziekles geven.

Gelukkig is het beleid van veel muziekscholen tegenwoordig dat algemene muzikale vorming niet meer verplicht is. Veel kinderen beginnen tegenwoordig direct op een instrument naar keuze. Een keuze die zich vaak beperkt tot wat bekend is of hip. Gitaar, saxofoon, viool en piano lijken favoriet gevolgd door instrumenten als dwarsfluit, klarinet of trompet. Naar andere keuzes wordt naar jammer genoeg weinig omgekeken. Ik denk dat de kinderen die fagot leren spelen behoorlijk in de minderheid zijn.

Hoe dan ook, de muzikale loopbaan, of deze nu met blokfluit of een instrument naar keuze begint, die begint vaak met noten lezen en vervolgens noten spelen. En dat wordt meestal serieus genomen.

Speelt de kersverse muzikant klokkenspel of blokfluit, dan wordt gemaand tot enig serieus oefenen! Het gehoor van de huisgenoten anders wel erg op de proef gesteld.

Ook wanneer er meteen geïnvesteerd is een een instrument naar keuze moet er serieus worden geoefend! Een goede gitaar, saxofoon, viool of piano is bepaald niet te vergelijken met de aanschaf van een zak snoep.

Muziek leren maken is net als leren praten

De belangrijkste leerschool van kinderen is thuis! Tijdens de eerste levensjaren wordt de basis gelegd voor de toekomstige mogelijkheden van een kind. Thuis leer je door te kijken en te oefenen. Honderd keer een toren van blokken te bouwen voor het echt lukt. Honderden keren vallen voor je echt kunt lopen. Leren praten werkt ongeveer net zo! Van kinds af aan hoor je woorden om je heen. Als snel heb je door dat die klanken lief, serieus en zelfs boos klinken. Daarna dringt het besef door dat al die klankenrijgsels ook nog een betekenis hebben. Sommige woorden komen op zekere momenten wel heel vaak voor. Hapje, nog een hapje, ennn…..tooeeemaarrr…..nog een hapje als je aan het eten bent bijvoorbeeld. Je besluit dan als kind dat je maar eens mee gaat doen. Dat begint met onsamenhangend dingen te benoemen. En vervolgens steeds beter imiteren en benoemen van de dingen die je hoort en ziet.

Het leren bespelen van een instrument is niet veel anders dan leren praten. Voor kinderen die muziekonderwijs krijgen is het erg belangrijk dat de kunnen freubelen met hun muziekinstrument. Klanken maken, lekkere valse tonen produceren is voor kinderen ook leren. Op die manier ontwikkeld een kind een instrument beheersen. Ook als je ouder bent en een muziekinstrument wilt leren bespelen is dat niet anders. Natuurlijk is doelmatig oefenen belangrijk maar gewoon pop de bank wat experimenteren is net zo belangrijk.

Bladmuziek is en blijft ontzettend belangrijk!

In de voorgaande alinea’s wek ik misschien de indruk dat ik weinig tot geen waarde hecht aan muziek op schrift of bladmuziek. Dat wil ik hierbij recht zetten. Muziek op schrift is ongelooflijk belangrijk voor een goede muzikale ontwikkeling.

Bladmuziek maakt dat je een stuk niet perse hoeft het horen om het te leren. Je kunt de noten lezen en vervolgens spelen. Bladmuziek is een hele goede geheugensteun terwijl je speelt! Ook al speel je zoveel mogelijk vanuit je hart en uit het hoofd, bladmuziek zorgt ervoor dat je op de goede weg blijft als je even de draad kwijt bent of bent afgeleid.

Bladmuziek is het gereedschap wanneer je componeert. Zonder bladmuziek zouden de meest briljante composities maar moeilijk bewaard kunnen blijven. Muziek op schrift zorgt ervoor dat de mooiste muziek kan worden vastgelegd en kan worden gespeeld door toekomstige musici.

Muziek maken is vooral spelen!

Bladmuziek is een belangrijk fundament om goed muziek te leren. Maar er is meer. Componeren en muziek maken zijn kunsten. De compositie, partituur of bladmuziek is daarvan de neerslag of het gereedschap. Een muziekinstrument bespelen, dat is vooral spelen met een instrument!